Het was een stralende lentedag op zondag 26 april. We verzamelden ons om 09:45 uur op het Coenplein en met 21 man/vrouw sterk vertrokken wij richting de Museummolen Schermerhorn.
Het bezoek begon met een introductiefilm; zo heb je in tien minuten duizend jaar geschiedenis voorbij zien komen. De techniek van de ‘oh zo simpel’ windmolen is reeds honderden jaar oud, maar tegelijkertijd oh zo genius. Gelukkig lukte het om de molenaar, Pieter bereid te vinden ons te vertellen over het reilen en zeilen (letterlijk) van de molen. Deze rasechte molenaar bracht het verhaal van de molens en de molenaars als de eigen autobiografie. Hoe zag het leven van de molenaar er uit? Waarom is het hout van het geraamte zwart? Wat betekenen de kerven in de balken? Hoe zet je de wieken op de wind? Wat vertellen de wolken? Ook de relatie met het Hoogheemraadschap kwam aan bod, en nog veel meer interessante weetjes. Intussen draaiden de molenwieken rustig in de zachte bries rond. Deze ‘privégids’ was een onverwachte verrassing, ook voor de organisatie, want normaal gesproken worden er geen rondleidingen gegeven. Ondanks de vele bezoekers nam de molenaar alle tijd voor ons. Vanaf nu zullen we elke draaiende watermolen anders bekijken!
De tweede stop was bij het Museum Nic Jonk met de beeldentuin in Grootschermer. Het Museum ligt aan de rand van de Eilandpolder. Daar werden we ontvangen met koffie en koek. De directeur, Zeger Jonk, de zoon van de kunstenaar, vertelde met veel passie over het leven en werk van zijn vader. Helaas verkeert dit eenmansmuseum al decennia lang in zwaar financieel weer en dreigt sluiting en verkoop.
Intussen was het 12:30 uur geworden en stapten we in twee schuiten voor een vaartocht door de watergangen van de Eilandspolder. Hoewel het niet officieel als werelderfgoed is aangewezen, heeft het gebied wel een beschermde status als natuur- en cultuurhistorisch waardevol landschap. Het wordt beheerd door Staatsbosbeheer en Landschap Noord-Holland. Het gebied ligt ingeklemd tussen de Beemster en de Schermer, twee droogmakerijen en is als een blijft als levende monument overgebleven bestaan.
Wat was het een betoverend tochtje in een decor van prachtige veeg wolken tegen de blauwe hemel, rimpelloos water, eendenpulletjes zwemmen voor de boeg en bloeiende kruiden op de smalle akkers. Om ons heen horen we de roepende vogels, zoals kievit, grutto, tureluur en scholekster. Ook zagen we visdiefjes die net uit Afrika waren teruggekeerd, kiekendieven die voor onrust zorgden en zelfs een lepelaar. De schipper vertelde over het gebied, de dorpen eromheen en het beheer van dit bijzonderet landschap. Samen zaten we in de boot puur te genieten van een stralende lentedag en een landschap die tot de verbeelding spreekt …
Na afloop konden we nog een tijdje van de prachtige beelden en het museum van Nic Jonk genieten van het landschap en van elkaar.
We hebben vandaag ervaren hoe Nederland door de eeuwen heen is gevormd door de strijd tegen en het leven met water. De Eilandspolder met een hoog waterpeil, smalle akkers en weidevogels zoals grutto en kievit, terwijl de Schermer vooral een landbouwgebied is met strak verkavelde percelen en rechte sloten. Samen vormen deze gebieden een typisch Nederlands landschap, waarin geschiedenis, waterbeheer en natuur nauw met elkaar verbonden zijn.
